cooperativo Ut´z Bat´z

Quien cooperativo Ut’z Bat’z?                                        

Wat is Ut’z Bat’z?

 

Ut’z Bat’z is een coöperatie van 35 Maya vrouwen, welke mede is opgericht door Francien Wouters uit Nederland.

Francien (35) woont al een paar jaar in Antiqua, een stadje in Guatemala en is reisleidster in Central America voor Summum.

Ze heeft de coöperatie deels opgezet om een eigen bron van inkomen te hebben door de sieraden, kleden en tassen te verkopen via haar ‘toekomstige’ website in Nederland en handel te drijven met haar businesspartner in Nederland.

Doch het grootste doel is een winkel op te zetten voor de coöperatie, zodat de vrouwen hun traditioneel gemaakte spullen kunnen verkopen en daardoor een bron van inkomsten hebben.

 

Guatemala is een land in ontwikkeling. Er bestaat ook hier nog steeds een inkomensongelijkheid welke in stand wordt gehouden door corruptie, discriminatie en weinig sociale voorzieningen. Ook hier geldt nog het oude begrip voor ons Nederlanders, het recht van de vrouw is het aanrecht en zij behoort zich te bekommeren om de kinderen en de vader des huizes verdient het geld en heeft het voor het zeggen.

 

De coöperatie Ut’z Bat’z geeft de vrouwen de mogelijkheid om zichzelf te ontwikkelen. Middels ondersteuning en training, wordt er een bijdrage geleverd aan betere levensomstandigheden ten aanzien van het vervullen van de basisbehoeften zoals voeding, gezondheid en onderwijs.

De vrouwen hebben bijvoorbeeld een training gehad over hoe zij zo goed mogelijk het verdiende geld kunnen beheren en besteden zoals bijvoorbeeld het studiegeld van hun kinderen. Het kopen van schriften en pennen (aangezien het onderwijs wordt betaald door de overheid) en de reden waarom zij hun kinderen moeten stimuleren om onderwijs te volgen voor een betere toekomst.

 

Gemma (23) uit Utrecht, is hier bezig met haar eindscriptie over vrouwencoöperaties in de provincie Chichicastenango. Het leek haar leuk om naast haar afstudeerproject, zich in te zetten als vrijwilliger voor het project. Aangezien zij hier drie maanden gelden is gestart en zij de coöperatie Ut’z Bat’z niet kon gebruiken voor haar scriptie,aangezien er toen nog geen sprake was van een coöperatie. De verwezenlijking van de coöperatie heeft zo’n twee jaar geduurd.

 

Gemma regelt op dit moment veel voor de coöperatie omdat zij in Chichi verblijft en Francien vaak elders in Midden Amerika verblijft vanwege haar werk als reisleiderster.

 

Ten aanzien van de trainingen voor de vrouwen geeft Gemma bijvoorbeeld Engelse les aan de vrouwen van de coöperatie. Aangezien zij straks de winkel zelf moeten runnen en dus ook toeristen moeten helpen. Het grotendeel van de vrouwen spreekt K’ iche en sommige zijn ook analfabeet. Er wordt gekeken naar de kwaliteiten van iedere vrouw, de een is weer goed in borduren, de ander is goed in het spreken van Engels en durft op toeristen af te stappen. Hetgeen toch ook voor veel vrouwen moeilijk is, aangezien de meeste vrouwen alleen hun eigen dorp hebben gezien in hun leven. Weer een ander heeft een zakelijk instinct.  Ja, ja er is zelfs een sollicitatieronde om deel te nemen aan de coöperatie Ut’z Bat’z.

 

Tienda Ut’z Bat’z 

de winkel van coöperatie Ut’z Bat’z

De winkel van de coöperatie, ligt op loopafstand van de markt, even buiten het ‘winkel’centrum.

De coöperatie biedt wandkleden aan van een hoge kwaliteit.

De wandkleden worden gemaakt op traditionele wijze met de handgemaakt door de vrouwen. De vrouwen borduren heel fijn.

Zij werken met eerste kwaliteit wol, dus de kleuren van een wandkleed verdwijnen of lopen niet uit na een keer wassen, zoals (volgens zeggen) de wandkleden wel doen welke op de Chi chi markt worden verkocht.

Met de wandkleden houden ze ook een deel van de cultuur in stand. Op de wandkleden zijn bijvoorbeeld de kerk van Chi chi (Iglesia de Santo Tomas), een chickenbus of de traditionele klederdracht geborduurd.

 

In de winkel worden ook producten van andere coöperaties verkocht. Waar onder een coöperatie in San Juan de Laguna. Deze vrouwencoöperatie maakt artikelen zoals sjaals, tassen en tafelkleden door middel van de stoffen te kleuren op basis van natuurproducten zoals de kleur oranje afkomstig van wortels, bruin van kaneel en groen van avocado’s. Alle artikelen hebben natuurtinten. Deze ontwikkeling is over komen waaien uit het buitenland en San Juan de Laguna staat hierom nu bekend.

 

Tevens worden er sieraden in de winkel verkocht, gemaakt door Senovia Sapalu. Een vrouw welke samenwerkt met nog 5 andere voornamelijk familieleden in Santiago Atilan. De vrouwen maken handgemaakte sieraden veelal met kraaltjes.

 

Ook staan er tassen en sjaals in de winkel van een vrouw uit Amerika. Deze vrouw koopt wol in en laat Guatemalteekse vrouwen sjaals en tassen weven en verkoopt ze dan onder andere weer in de VS.

 

In de winkel wordt een fototentoonstelling gegeven over de coöperatie en de hoge kwaliteit wol waarmee de wandkleden worden gemaakt.

 

De bijdrage van Anja en Christa aan de coöperatie

In 1 zin.. Anja en Christa de vrijwilligers of te wel de crea beas voor de inrichting van de winkel. We go low budget!

Ik heb dit project gevonden via Joho (de reiswinkel voor backpackers in Rotterdam), die mij een lijst heeft gegeven van betaald en vrijwilligerswerk over heel de wereld. Het klonk allemaal leuk, dus ik had Francien geë-maild in Mexico en ze reageerde enthousiast en nodigde ons uit om te komen.

Donderdag 22 mei zijn we weer teruggekeerd naar Chichi en hebben wij Francien ontmoet in hun ‘stam’restaurant San Juan.

 

De volgende dag, hop hop naar de winkel. Wij troffen een vrijwel lege winkel aan, waarvan de openingsdatum meerdere malen was verschoven aangezien het hier op zijn chill chill Latino style gaat. Een deel van de spullen was er wel, maar het overgrote deel was er niet.

 

Achter in de winkel stond een grote boekenkast, drie houten tafels met stoelen, een white board en een bezem. Francien en Gemma hadden samen bedacht wat zij nog moesten voor de winkel, zoals bekers.

Over de inrichting van de winkel werden wij vrijgelaten, alleen dat er een fotoexpositie kwam en dat er een tafel moest zijn waaraan de toeristen konden zitten.

 

Gemma zorgde voor de foto’s en de teksten van de expositie en wij zorgen dat de twee borden van de carpentero werden ingericht met behulp van een armband om de gelijke breedte te bepalen tussen de A4 teksten.

 

Geld werd gegeven voor de inkopen en geen budget waar we ons aan moesten houden qua inrichting van de winkel. Nou zijn wij natuurlijk zo crea bea, dat we gewoon onderweg naar de winkel (hup weer die been- en bilspieren trainen twee steile heuvels op van ons huis naar de winkel) bruisten van de ideeën die op ons pad kwamen, letterlijk en figuurlijk. Een dakpan om de sieraden op de leggen of een stuk steen. Cheap cheap!

Voor de winkel is een stukje grond en daar lag weer een afgehakte maïsstronk. Hop mee de winkel in en daar kon ik mooi de leguaan sleutelhangers in hangen.

 

En wat dacht je van de bamboegevlochten matjes en waaiers die oorspronkelijk bedoeld waren voor de vrouwen om op te zitten in de winkel tijdens een training of vergadering. Maar nooit werden gebruikt aangezien zij nu stoelen en krukken hebben om op te zitten. Even op zoek naar in de despensa (de grootste buurtsuper in Chici) naar houten roerstaafjes en we hadden weer een goedkoop middel op de kettingen op de matten vast te maken. Of op de markt, veiligheidsspelden om de oorbellen mooi op de gevlochten waaiers te hangen.

Een stalen ketting van ringen op de wandkleden met veiligheidsspelden aan te hangen, en dat voor maar 10 quetzales.

Even een lokaal restaurantje in om alle lege flessen op te halen om te armbanden ten toon te stellen. Hun blij dat ze weer van die drankflessen af waren in de keuken en wij zo blij als een kind dat we mooie flessen hadden om de armbanden tentoon te stellen.

 

Zondag, in de plenzende regen (de straten staan deels blank van het stromende water in het heuvelachtige dorp) no worries gewoon een vuilniszak aan) inkopen gedaan voor de winkel op de markt en het mooiste van de inkopen was toch wel, de 10 blauwe ikea bekers, voor 35 quetzales bij een winkeltje.

 

Dinsdag, een werkbezoek met Gemma van 8 tot 20 uur. Eerst met de chickenbussen naar Panajachel, waar onderweg Spaans geleerd werd en een dronken man gewoon effe trok aan mijn schrift en dronkemanspraat begon uit te krammen, dus het Anja trok de ‘no comprendo’ weer even uit de kast, ikke niet begrijpen in het Turks/Nederlands.

De boot naar Santiago Atitlan aan het meer van Atitlan natuurlijk, waar miss Senovia Sapalu haar sieradenwerkplaats aan huis heeft en wij de sieraden (van kralen gemaakt) gingen uitzoeken voor in de winkel. Zo’n ketting welke ik om heb in het fotoalbum daar zijn ze zo’n vijf uur mee bezig en de inkoopprijs is 20 quetzales.

Met een grote tas vol sieraden en sleutelhangers gingen wij er weg.

Leuke en mooie familie! Het viel mij ook op dat de blik in Santiago Atitlan, zoveel meer open is van de mensen bijvoorbeeld in vergelijking met Chichi.

 

Wauw toen een mooie bootreis van Santiago Atitlan naar San Pedro, op het dak van de boot, want het was stralend mooi weer. Echt weer zo’n wauw moment, supermooi uitzicht over de vulkanen en het meer.

 

Mi familia in San Pedro niet kunnen bezoeken want hup een bootoverstap naar de vrouwencoöperatie in San Juan de Laguna. Goed werk doen ze daar met hun (eergenoemde) natuurgetinte tassen, sjaals en kleden. Mooi materiaal en ze hebben het daar allemaal goed op de rit qua organisatie. Momenteel zijn ze de vrouwen van de coöperatie ook aan het kookles geven om in een restaurant te kunnen werken en natuurlijk gezond te kunnen koken voor hun gezin. Wel een bezoek waarvan ik dacht ga ik de Spaanse taal ooit beheersen, aangezien Gemma na vier maanden al goed Spaans spreekt. Ach ja mijn tijd komt nog wel!

 

Rond een uurtje of zes, vanuit de bus in Solola even de tassen aangepakt van de Amerikaanse vrouw met sjaals en tassen voor bij ons in de winkel. Niet geheel mijn smaak maar de Amerikanen zweren erbij.

Deze dag, weer een ander stukje van het Atitlanmeer bezocht. De vlaggetjes in de kaart van Guatemala kunnen er weer in geprikt worden.

 

Al met al kunnen we zeggen dat we van zondag 25 mei tot en met donderdag 29 mei de complete winkel hebben ingericht. Francien keek er van op, aangezien die van zondag tot en met donderdag in Antiqua was.

 

Vrijdag en zaterdag nog even de kleine dingetjes zoals kaartjes met de prijs van de producten perforeren, lintje erdoorheen en veiligheidspeldje door het product. Het lijkt wel de sociale werkplaats.

 

En dan aanstaande zondag, de eerste van Juni, de feestelijke opening met cola en gebak, een kerkelijke inzegening door de pastoor en een maya ritueel voor alle goeds voor de winkel en de coöperatie. In het bijzijn van alle vrouwen van de coöperatie uit de omliggende dorpjes rondom chichi, hotel- en restauranteigenaren, de burgemeester (loopt hier door de weeks gewoon in zijn bomberjacket en zeker niet in pak) en de kenniskring van de Francien, Gemma en de vrouwen. We hebben er zin!!

 

Mijn conclusie, dwaas en ik zijn ook goed in het samenwerken. We vullen elkaar goed aan qua creativiteit, slaan spijkers met koppen

(no mananastyle) en go for the low budgetway. Misschien moesten we deze test wel doorstaan om later onze eigen sieradenwinkel op te starten.

 

Trots, dat ik een stukje heb bijgedragen aan de toekomst van de Maya vrouwen en hun families.

 

Hasta luego!

 

Xxx Anja

Reageren

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd

Blijf op hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van de belevenissen? Meld je aan voor de mailinglist

Eerdere reisverhalen

Reis blog, ook wel reis webblog genoemd, wordt mogelijk gemaakt door Around the Globe. "Ontmoetingsplek voor en door reizigers". Lees onze Disclaimer