aan de slag met en zonder Bixby



Hola viejo verdes,


Deze informatie heb ik gestuurd naar twee opleidingen voor dietiek in Amsterdam en Groningen om Nederlandse stagiaires kennis te laten maken met Bixby haar werk hier in Boquete.


stageplaats:
Boquete, gelegen in een vallei op een hoogte van 1060 meter, in de provincie Chiriqui in Panama (Centraal Amerika). Het dorp heeft niet meer dan 5000 inwoners en wordt omgeven door koffie- en citrusplantages en veehouderijen. Je kunt er heel goed lange wandelingen maken of de nabij gelegen vulkaan Barú beklimmen (3475 meter) die maar liefst 7 kraters heeft. Boquete is een van de toeristische trekpleisters van Panama.

stagebegeleidster:
Mrs. Bixby B.Tapiero, geboren in Panama. Zij heeft haar degree in Nutricion behaald in Mexico en haar bachelor of science in Dietetics in de USA.
Bixby is gespecialiseerd in prenatale voeding. Dagelijks is zij werkzaam in diverse klinieken van ministerie van gezondheid in en rondom Boquete.
Tevens geeft zij wekelijks les aan studenten van de Chirique universiteit in David (een plaats 30 min. vanaf Boquete) aan de "faculty for nutricion and food science department" .
De student zal een op een begeleid worden door Bixby, aangezien er geen andere stagiaires zijn.

stageonderzoek
:
De ngobe bugle is een stam welke leeft in de comarca's (districten) rondom Boquete. Zij verdienen hun geld met het werken op de koffieplantages.
De vaak jonge zwangere vrouwen en hun kinderen reizen met hun echtgenoten mee in het koffieplukseizoen in de comarca's van de provincies Chirique, Veraguas en Bocas del Toro van plantage naar plantage. De voedingsomstandigheden aldaar zijn niet optimaal hetgeen leidt tot een tekort aan voedingsstoffen voor de vrouwen en hun kinderen.
Het ministerie van gezondheid en welzijn in Panama heeft een voedingsprogramma opgericht dat deze bevolkingsgroep in aanmerking komt voor gratis babyvoeding voor zwangeren en hun kinderen tot 3 jaar.



gratis babyvoeding af te halen bij Annie


wie maakt me los...



Maandelijks komen de zwangeren en hun kinderen naar de kliniek voor een medische controle en ontvangen gratis babyvoeding en een luier. Het verstrekken van gratis babyvoeding en een luier is een manier om hen te stimuleren om naar de kliniek toe te komen.
Met als doel de ondervoeding tegen te gaan in de comarca's en tevens is het een manier om te traceren hoeveel Ngobe Bugles er zich eigenlijk bevinden in de comarca's.

Ons verzoek aan jullie studenten is deelname aan dit onderzoek; het monitoren van de
Ngobe Bugle zwangeren en hun kinderen ten aanzien van hun voedingspatroon.

taal:

Het spreken van Spaans is een pre. Bixby spreekt vloeiend Engels.

stagevergoeding:
Helaas is er geen geld beschikbaar om de stage te vergoeden, wel wordt er door Bixby gezorgd voor kost en inwoning.

Mochten er nog vragen zijn naar aan leiding van deze informatie, dan hoor ik dat graag.
Bixby is tevens geinteresseerd in de uitwisseling van haar studenten dietiek met studenten van de HVA.

groeten,

Anja
----------------------------------------------------


Hier even een Ngobe Bugle real life storie van Annie

Wauw, het is echt zo bijzonder om de ngobe bugle (of Guaymi) vrouwen te ontmoeten, dagelijks in de kliniek. Een enkele spreekt alleen hun eigen taal (in de stam zelf hebben ze al 5 dialecten) waarvan ik tot nu toe alleen nog maar kwa (een vis), chu chu en guian (borstvoeding) geleerd heb maar veruit de meeste spreekt Spaans.

De ngobe bugle stam is een tribe welke leeft in de provincies Chirique (waarin Boquete zich bevindt), Bocas del Toro en Veraguas in een regio van 13,000 km2, ongeveer de helft van deze regio is toegankelijk.


Naar schatting is het een groep van 125,000 mensen maar Panama weet niet echt van hun bestaan af, die is een schatting. Het is een stam, dat reist want de mannen werken op de koffieplantages en zij leven dus op trektocht en zijn dus moelijk te registeren omdat zij geen vaste woon of verblijfplaats hebben (transito).

Ze wonen nog in de bush bush. Ik ben laatst na een meeting geweest waar een jongeman van de Ngobe Bugles stam sprak over de universiteit die ze daar hadden. Het is hun universiteit, niet die van de overheid. Hij vertelde dat er geen wegen (dirt roads) zijn aangelegd in de comarca’s (streken), zodat het heel normaal is dat een student, 4 uur per dag moet lopen om zijn lessen te volgen. Kan je je dat voorstellen?


Ze zeggen dat Panama geen ontwikkelingsland is vanwege de inkomsten van het panamakanaal maar dat is jammer want de groepen zoals de Ngobe Bugle zijn wel degelijk gebieden in ontwikkeling.

De mannen (vooral werkzaam als koffieplukkers en jagers) van de Ngobe Bugle stam kunnen zoveel mogelijk vrouwen (vriendinnetjes) krijgen als ze kunnen onderhouden. Ze hebben hun eigen geloof en tradities. Het hoofd van de stam heet de SIGUAI en is een priester, waarzegger en heler te gelijk. Een heel belangrijk persoon.

Babies komen naar de kliniek in het rood gekleed (volledig). Dat doen ze omdat rood staat voor bescherming tegen de brujo’s. Brujo’s worden gezien als heksen met hun hekserij, zoiets als voodoo. Ze kunnen werkelijk mensen doden, heb ik mij laten vertellen door Bixby. Ik heb gepraat met kinderen en volwassenen, die slecht slapen (hypertensie hebben) omdat ze denken/weten dat een brujo, een vloek op hun heeft uitgespreid.




De vrouwen en meisjes dragen traditionele jurken genaamd, nagua. De mannen hebben een overhemd met een pantalon aan. Lang haar is ook hier de traditie en ze hebben speciale sieraden gemaakt van kralen voor verschillende feesten.

Aan de onderkant van de jurk met betrekking tot de strepen kan je zien of een vrouw meerdere keren getrouwd is, of meerdere mannen heeft gehad.


Bij de geboorte van een baby, waakt de man over het kind en blijft het kind bij de vader in bed en moeders moet gewoon weer aan de slag. Cultuurverschil!

4 is hun heilige nummer! (en 4 x 2 is 8 hi hi)

En ritueel waardoor wij zoveel babies krijgen is de Balseria of Krun dat is een feest voor de inwijding van een jongen in het leven als een man (manhood). Iedere jongen krijgt zo’n feest en mag dan ‘zuriko’ drinken, sterke drank en krijgt dan een ceremonie of clarity en mag dan zoveel vrouwen hebben als hij kan onderhouden.

Brrr.. de rechten van de vrouw, staan dus op een laag vuurtje uhhh het vuurtje is nog niet eens ontstoken bij deze stam.

De moeilijkheid is dat vele mannen na hun betaaldag op de comarca’s de kroeg induiken met hun verdiende centjes en weinig voor hun gezin overlaten.

Vandaar de stimulering en research van de dietisten in de klinieken met gratis babyvoeding van de overheid voor een periode van een maand en een gratis luier om de vrouwen maar naar de klinieken te laten komen, want er zijn hier heel veel jonge moeders (12-15 is normaal en dan op je 21ste al 6 kinderen hebben met een slechte lichamelijke conditie dus weinig voedingsstoffen voor de laatste zuigelingen).

Vele vrouwen en mannen houden in Boquete hun handje op, of hebben geen geld om de taxi te betalen naar de kliniek, laat staan om groente en fruit te kopen of doordat ze rondreizen geen groente zelf kunnen kweken.




Ondervoeding van de kinderen en sippe gezichtjes zoals deze...

Een jongetje die eigenlijk gelijk naar een opvangtehuis moest want hij is zwaar ondervoed (terwijl zijn zus er goed uitzag). Ik heb foto’s in opdracht van Bixby moeten maken van dit jongetje, te triest om op mijn website te zetten. Je ziet zijn ribben, opgezet buikje en een hangend velletje als zijn bilpartij. Niet leuk en zijn gezicht zij boekdelen, hij deed alles zonder kick of stoot, niet gezond. Sneu

Helaas het opvangtehuis kon geen babies meer aannemen omdat de overheid dat niet meer toeliet, omdat er geklacht was, door iemand dat ook daar de kinderen niet goed worden verzorgd, te weinig personeel en handen tekort.

Wat is nou een voorbeeld van ondervoeding, een kind van .. maanden ... kg en ... cm (ga morgen even gegevens noteren om een voorbeeld te geven).

Toch ook heel veel blije gezichten in de kliniek, met de babies en hun moeders, maar er komen gewoon kids binnen met chips in hun mond en die boullion drinken. Educatie gewenst!

Bixby is de vrouwen en baby's aan het registreren (dit is tevens een project met studenten uit de US die hier de studenten van Guadalupo instituto, hebben geintroceerd om de gegevens te verwerken in een computersysteem, samenwerkingverband dus, voor hier nieuw en bijzonder!) waar ze vandaan komen om uiteindelijk aan te kunnen tonen hoe de meeste stammen reizen in de koffiepluktijd, en waar medische zorg nodig is en waarom een nieuw ziekenhuis nodig is in Palmira (yes, de bouw gaat waarschijnlijk eind november starten en momenteel wordt er een weg gebouwd tussen palmira en bocas, zodat er nog meer patienten komen in de toekomst, perfecte doorgangsroute).

Het geld dat Penny en haar vrienden hebben gedoneerd is inmiddels gestort maar nog steeds niet kan de bouw gestart worden, vanwege de handtekeningen die moeten worden gezet bij de bank. Go slow Panama!

Als het ziekenhuis er eenmaal staat, want nu nog een kleine kliniek is wil zij voorlichting gaan geven in groepen aan vrouwen over voeding en zorg voor de baby.

Onder de vrouwelijke collega’s heerst er jaloezie. Bixby is op haar vingers getikt want een andere collega zag 5 babies per dag, terwijl Bixby in dezelfde aantal uren 25 babies zag in de kliniek en dat gaf haar collega een slechte indruk, dus Bixby moest minder babies gaan zien. Niet normaal toch! Status!



Status zoals die van de arts die er werkt, Bixby had heel officieel een brief geschreven naar iedereen dat ik haar waar zou nemen gedurende haar vakantie. Een arts had haar verteld dat hij haar brief niet accepteerde want hij moest ondertekend worden door haar leidinggevende, terwijl ze in haar brief schriftelijk aangaf dat hij leidinggevende Milva het er mee eens was.

tijdens de afscheidslunch met de dietisten voor de uitkomst van de Martelini omslag, rechts Milva en twee andere collega's van  Bixby.



Lachwekkend ik moest een administratienummer hebben om urenverantwoordingsformulieren in te vullen, nu Bixby op vakantie is. Staat eerst zo’n man een 15 minuten moeilijk te doen en uiteindelijk stuur hij je door naar een collega naast hem en die typt in een excel bestand je naam en vraagt om mijn telefoonnummer zodat hij dat kan gebruiken als code, ha ha mijn code is AS92.

Heerlijk zoals het er hier aan toe gaat.

Alle plaatsingen van de dietisten zijn verkiesbaar in de provincie geworden, aangezien de nieuwe president van Panama, Martelini 1 juli is beeedigd. Die kan alle subsidies, alle projecten weer van tafel vegen. Bixby heeft aangegeven dat ze niet weet waar ze eind augustus geplaatst wordt, hopelijk in fulltime in de kliniek in Palmira.

Hi hi de ouderen (volwassen) gaan hiervoor de moeders met kinderen en daarna komen de zwangeren meiden. Ik mag de zwangeren vrouwen testen op hun hemoglobine gehalte zodat de arts eventueel ijzertabletten kan voorschrijven.

Iedereen heeft hier twee achternamen, is heel normaal in Latijns Amerika. Achternamen  zoals Prada Montezuma Palacio Miranda of Abrego.

Tevens ben ik met Bixby meegeweest naar de prive kliniek Mae Lewis in David. Interessant om het private systeem te zien, dat je na afloop van het consult de dietiste betaald en ach de een vraag 60 dollar per uur en de ander 35 dollar, hangt helemaal van de patient af. Heel raar om te ondervinden, dat daar niet echt een richtlijn voor is, zoals ik mij heb laten vertellen.

Triest om te zien, dat in deze kliniek door sommige artsen niet naar de gehele patient wordt gekeken, het voelde alsof iedereen op zijn eigen eiland zat en zoveel mogelijk geld wil verdienen en maar doorstuurt naar een andere collega en de patient uiteindelijk niet meer weet welke wegen hij moet bewandelen. Dus pap wees blij dat je in Nederland woont!


Een jonge Palestijnse meid, die vocht vasthield bij een gezond eet- en drinkpatroon, het voelde alsof niemand goed keek naar haar labuitslagen en wat toen wij een patient thuis bezochten. Hij had 13 dagen in het ziekenhuis gelegen vanwege hartkloppingen. Hij komt thuis met labwaarden van een uiterst slechte nierfunctie, een infectie, nog bloed in zijn urine en de cardioloog heeft hem medicijnen voorgeschreven die heel slecht zijn voor zijn huidige nierfunctie en niet gekeken naar de andere problemen.

Schrikbarend!

 

Dus note van de dag!

Laat de regenboog in je hart schijnen en straal je liefde uit!






Wees blij dat je gezond bent!

Dat besef ik met ook weer nadat ik dit weekend met Johana op stap ben geweest en die hier een nachtje is blijven slapen. Een jonge meid van 20 in een rolstoel met tevens een slechte handfunctie.

Ik ben blij dat ik gezond ben en ik kan gaan en staan waar ik wel.

Free to do what I want to do!

Reageren

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd

Blijf op hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van de belevenissen? Meld je aan voor de mailinglist

Eerdere reisverhalen

Reis blog, ook wel reis webblog genoemd, wordt mogelijk gemaakt door Around the Globe. "Ontmoetingsplek voor en door reizigers". Lees onze Disclaimer